Curzon, George Nathaniel kimdir? Hayatı ve eserleri

Curzon, George Nathaniel kimdir? Hayatı ve eserleri: (1859-1925) İngiliz siyaset adamı. I. Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında birkaç kez Dışişleri Bakanlığı yapmıştır. 11 Ocak 1859’da İngiltere’nin Derby kentinde doğdu, 23 Mart 1925’te öldü. 1872-1874 arasında Eton College’da öğrenim gördü. 1878’de Oxford Üniversitesi’ne bağlı Balliol College’a girdi. 1882’de Oxford Üniversitesi’nden ayrılışını izleyen üç yıl boyunca birçok Akdeniz ülkesini gezdi ve izlenimle­rini çeşitli makalelerde dile getirdi. 1885 yazında İngiltere’ye döndükten sonra Lord Salisbury’nın özel sekreteri oldu. 1886’da Salisbury’nin önerisiyle se­çimlerde muhafazakâr Toryler’in listesinden Avam Kamarası’na seçildi. 1887’de Salisbury’nin onayıyla parlamentodaki görevlerini bir yana bırakarak Kana­da, ABD, Japonya, Çin ve Hindistan’ı içine alan uzun bir geziye çıktı. Özellikle Asya ülkeleriyle ilgilendi ve bu konuda üç kitap yazdı.

Curzon Kasım 1891’de İngiltere’ye döndükten sonra Salisbury
hükümetinde Hindistan Dairesi da­nışmanı oldu. 1895 genel seçimlerinde
Muhafazakâr­lar yeniden iktidara gelince başbakan olan Salisbury aynı zamanda
Dışişleri Bakanlığı’nı da üstlendi, Curzon da Dışişleri Bakan yardımcısı ve
Avam Kamarası’nda dışişleri konusunda hükümet sözcüsü oldu.

1898’de Hindistan genel valiliğine atandı. Hin­distan’da kaldığı
yedi yıl içinde eğitim, güvenlik ve kamu hizmetlerinde yeni düzenlemeler yapmak
ama­cıyla inceleme komisyonları kurdurttu. Vergilerde bazı indirimler sağladı.

Dış ilişkiler konusunda Hindistan’ın sınırlarının korunmasına önem
verdi, ilk beş yılın sonunda çalışmalarından hoşnut kalındığı için görev süresi
bir dönem daha uzatıldı. Ama Hindistan ordu komutanı Kitchcner ile askeri
örgütlenme konusunda anlaşmaz­lığa düştü. Bu anlaşmazlık sürüp giderken
Başbakan A. Balfour Kitchener’i destekleyince Curzon görevini bırakmak zorunda
kaldı. Curzon, 19Q5’te Ingiltere’ye döndüğünde muhafazakâr Toryler
muhalefetteydi. 1915’e dek Lordlar Kamarası üyeliğim sürdüren Curzon aynı
zamanda Oxford Üniversitesinde rek­törlük yaptı. I. Dünya Savaşı’nın
başlamasının hemen ardından, Mayıs 1915’te, H.H. Asquith başkanlığında kurulan
koalisyon hükümetine katıldı. Aralık 1916’da Asquith’in yerine liberal David
Lloyd George başba­kan oldu. Lloyd George’un beş kişilik hükümetinde Curzon da
yer aldı.

Balfour Dışişleri Bakanlığı’ndan ayrılınca 1922’ye dek süren savaş
sonrası koalisyon hüküme­tinde ve 1922’de kurulan muhafazakâr hükümette
Dışişleri Bakanlığı yaptı. 1923’te Başbakan Law hastalık nedeniyle görevinden
ayrıldı. Curzon başba­kanlık için en güçlü aday olmasına karşın bu göreve
Stanley Baldwin atandı. Curzon, Baldwin hüküme­tinde de Dışişleri Bakanlığı’nı
üstlendi. 20 Kasım 1922-4 Şubat 1923 arası birinci dönem Lozan barış
görüşmelerine İngiltere temsilcisi olarak katıldı. Başa­rısız olduğu
gerekçesiyle Nisan’da başlayan ikinci dönem görüşmelere H. Rumbold gönderildi. Baldwin
Ocak 1924’te Austin Chamberlain’ı Dışişleri Bakanlığı’na getirdi. Curzon Devlet
Danış­ma Meclisi başkanı olarak hükümette kaldı.

George
Nathaniel Curzon Eserleri:

1. Russia
   in Central Asia, 1889, (“Orta Asya’daki
   Rusya”);
2. Persia
   and the Persian Qı<esti- on, 1892, (“İran ve İran Sorunu”),
3. Problems
   of the Var East, 1894, (“Uzak Doğu’nun
   Sorunları”);
4. The
   Place of Indıa m the Empire, 1909, (“İmparatorluk içinde Hindis­tan’ın Yeri”);
5. East
   and West, 1912, (“Doğu ve Batı”);
6. British
   Government in India, 1925, (“Hindistan’da İngiliz Hükümeti”).

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri
Ansiklopedisi, Cilt 28, Anadolu yayıncılık.