Çien Lung kimdir? Hayatı ve eserleri: (1711-1799) Çin imparatoru. Yaptığı savaşlarla Çin’in sınırlarını genişletmiştir. 24 Eylül 1711’de Hung-li’de doğdu. 7 Şubat 1799’da Pekin’de öldü. Kardeşi ile birlikte saray okulunda eğitim gördü. Babası Yung-Çeng 1735’te ölünce Çien Lung imparator oldu. Yönetimi sırasında, Çien Lung, bürokrasinin üst düzey görevlileriyle devamlı işbirliği içinde oldu. En yakın yardımcıları O-er-t’ai ve Chang T’ing-yü idi. Ülke yönetiminin çeşitli konularında danışmanlarıyla bağlantılı olarak çalışır, yerel görevlilerden sorunlarla ilgili bilgi alır, ülke içinde dolaşarak vatandaşlarıyla doğrudan ilişkiler kurmaya çalışırdı.
Çien Lung Çin’in batı ve güney
sınırları boyunca başarılı seferler yaptı. Balkash Gölü ile İli Nehri’ni içine
alan, güneyde Pamir Dağları’na kadar uzanan bölgeyi denetimi altına aldı,
Tibet’i Çin mandasına soktu.
Çien Lung 18.yy’m ikinci yarısında
Burma, Nepal ve Vietnam’a seferler düzenledi, Vietnam’ı işgal etti. Daha sonra
Çin birliklerinin Vietnam güçleri tarafından püskürtülmesine karşın Çin’in bu
ülke üzerindeki etkisi uzun süre devam etti.
Hıristiyanlık’ı yasaklayan Çien
Lung sanat ve yazın ile yakından ilgilendi, sanatçıları korudu. Resim,
hattatlık ve şiir ilgi alanları arasındaydı. Eski Yazlık Saray’ı, görkemli
yapıtlar, sanat müzeleri ve bakımlı bahçeler ekleyerek, daha da genişletti.
Büyük bir kitaplık oluşturdu.
Çien Lung yönetiminin son
yıllarında Çin devleti eski gücünü yitirmeye başladı. Askeri seferlerin
getirdiği mali yük devlet bütçesini zorluyordu. Hızlı nüfus artışı da Çin
ekonomisini olumsuz yönde etkiledi. 1796-1804 arasında, Beyaz Lotus Ayaklanması
boyunca köylülerin sürekli olarak askere alınması da yönetime karşı oluşan
hoşnutsuzlukta etkili oldu.
Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, Cilt 29,
Anadolu yayıncılık, 1984.
Yorumlar kapalı.