Süreyya Mehmed Bey kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

Süreyya Mehmed Bey kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: Tarih ve hal tercemesi ulemasından gayretli bir zat olup İstanbul’ludur. Tahsilini ikmalden sonra devlet kalemlerinde [kâtipliğinde] ve bilhassa maarif dairesinde hizmetlerde bulunmuştur. 1326 (1910) da vefat ederek Üsküdar’da Karacaahmed Mezaristanına defn edildi. Babası Hüsnü Bey’in hayatı (Sicill-i Osmani)nin C. 2, sahife 178’de zikredilmiştir.

Eserleri:

• — (Sicill-i Osmani). Dört cild şeklinde tertiplenmiş olan bu eser, isminden de anlaşılacağı vechile muhtelif meslek ve sınıflardan yetismiş zatların özlü olarak hayat hikayelerini toplamakta olup basılmıştır. Sonradan tahkik edebildiği yanlışlarını kısmen tashih etmişse de basılmasına muvaffak olamamıştır.
• — (Nuhbetü’l-Vekayi’). 1245 (1830) den itibaren devlet ricalinin hayat hikayelerini toplamakta olup iki cilddir.
• — (Tekmile-i Sicill-i Osmani). İki cilddir.
• — (Zeylü’z-Zeyl). Bir cilddir,
• — (Tarih-i Mehmed Süreyya): Zamanımızdaki Osmanlı Tarihi olup dokuz cilddir. Sultan 2. Mahmud’dan Sultan Abdülaziz’in nihayetine kadardır.
• — (Burhanü’ş-Şark veya Lügat-ı Hamse): Arab, Fars, Osmanlı, Çağatay ve Tatar dillerine dair ufak kıt’ada otuz cüz üzere tertib edilmiştir.
• — (Mir’at-ı Tarih-i İslam): Dört cilddir.
• — (El-Yakutu Ve’l-Lü’lu). Hadis ilminden güzide bir eser olup sonradan bunu özetlemiştir.
• — (Secedat-ı Kur’an).

Romanları :

• — (Hamiyyet ve yahut Merak).
• — (Sefihler).
• — (Gece Kuşu)
• — (Çiftlik Alemi)

Bunlardan başka muhtelif mes’elelerden bahseden altı risalesi de vardır. İşbu eserlerden Yalnız (Sicill-i Osmani) ile (Nuhbetül-Vekayi’)in birinci cildi basılmıştır.

Yukarıda mezkur eserlerin, maalesef hepsinin Cihangir yangınında yandığı ailesi tarafından rivayet edilmektedir.

Kaynak: Osmanlı Müellifleri, Bursalı Mehmed Tahir Bey, Meral Yayınevi, 3. Cilt.