Henry Charles Carey kimdir? Hayatı ve eserleri

kihaes 11/19/2021 0

Henry Charles Carey kimdir? Hayatı ve eserleri: (1793-1879) ABD’li iktisatçı. İngiliz Klasik İktisat öğretisine karşı çıkarak alternatif iktisat kuramları geliştirmiştir. 15 Aralık 1793’te Philadelphia’da doğdu, 13 Eylül 1879’da aynı kentte öldü. Babası Mathew Carey, bir yayınevinin sahibiydi. 12 yaşındayken okuldan ayrıldı, büyük ölçüde kendi kendini yetiştirdi. Daha sonra babasının yayınevinde ortak olarak çalışmaya başladı. 1830’larda çalışmalarını iktisat alanında yoğunlaştırdı. Korumacılık yanlısı olan Carey’ in bu konuda birçok yazısı yayımlandı. 1850’lerde kurulan Cumhuriyetçi Parti’ye girdi. Parti programına korumacılıkla ilgili maddeler eklenmesinde büyük etkisi oldu. 1835-1872 arasında 13 cilde varan kitap, çok sayıda broşür ve makale yayımladı.

19.yy ortalarında dünyanın tek sanayileşmiş ülkesi olan İngiltere’de serbest ticaret savunusu yaygınlaşırken, Henry Charles Carey serbest ticaretçi politikalara karşı çıktı ve korumacı iktisat politikasından yana oldu. Ona göre, serbest ticaret İrlanda, Hindistan, Portekiz ve Osmanlı İmparatorluğu gibi ülkeleri yoksullaştırmıştı. Bu politikanın uzun dönemde İngiltere’ye de zarar vereceğini öne sürüyordu. Politika değişikliği ya da savaş nedeniyle öbür ülkelerle ticaretin aksaması durumunda İngiltere’de üretim maliyetini azaltmak için ücretler düşürülecek, küçük bir grup dışında halkın çoğunluğu yoksullaşacaktı. Carey, 1836-1838 arasında ABD’nin serbest dış ticaret denemesinde ülkenin bunalıma girdiğini, 1842’de ise gümrüklerin

yükseltilmesiyle ekonominin yeniden canlandığını öne sürdü. Sanayileşmek için, ülke pazarının sanayileşmiş ülkelerin rekabetinden korunması gerektiğini savundu. Ülke içinde ise sınırsız serbestlik yanlısıydı.

Henry Charles Carey, Malthus’un nüfus kuramını ve Ricardo’nun rant kuramını eleştirmiştir. Ona göre, topraktan elde edilen toplam ürün, tarihsel süreç içinde verimsiz topraklardan verimli topraklara geçildikçe artmıştır. Topraktan elde edilen rant gelirinin gelişme süreci içinde toplam gelirler içindeki payının düşeceğini öne sürmüştür. Malthus’un savunduğu görüşlerin aksine, artan nüfusun üretim etkinliğini artıracağını, böylece uzun dönemde kıtlık sorunu olmayacağı görüşünü savunmuştur.

Carey’in yapıtları 9 dile çevrildi. Başka ülkelerde kendi ülkesinden daha çok ilgi gördü.

Henry Charles Carey Eserleri: 

  1. Principles of Political Economy, 3 cilt, 1837-1840, (“Ekonomi Politiğin İlkeleri”); 
  2. The Past, the Present and the Future, 1843, (“Geçmiş, Bugün ve Gelecek”); 
  3. Harmony of Interests, 1850, (“Çıkarların Uyumu”); 
  4. Principles of Social Science, 1858-1860, (“Sosyal Bilimin İlkeleri”); 
  5. The Unıty of Law: as Exhibited in the Relations of Physical, Social, Mental and Moral Science, 1872, (“Fiziksel, Toplumsal, Zihinsel ve Ahlaki Bilim ilişkileri Açısından Hukukun Bütünlüğü”).

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, Cilt 23, Anadolu yayıncılık.

Yorumlar kapalı.