Gabriel Acosta kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

kihaes 12/16/2015 0

Gabriel Acosta kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1585-1640) Portekizli düşünür. Ruhun ölümsüz­lüğü inancına karşı çıkmış, din so­runlarının akılcı bir yöntemle eleşti­rilmesi geleneğini kurmuştur. Oporto’da doğdu, Amsterdam’da öldü. Sonra­dan Katolik olan Yahudi bir ailenin oğludur. Çocuk­luğunda sıkı bir Katolik eğitimi gördü. Coimbra’da öğrenimini bitirdikten sonra küçük bir manastıra kapandı. Burada incil üzerinde yaptığı çalışmalar sonucu, Yahudilik’e yönelince, ailesini de buna inan­dırmaya çalıştı. Ailesi dinsel inançları nedeniyle kovuşturmaya uğramaktan korkarak Amsterdam’a sığındı. Acosta Amsterdam’da Yahudi ayinlerinin ve öbür dinsel uygulamalarının incil’e uymadığı, gerek­siz katılıklarla dolu olduğu kanısına vardı. Hahamlar­la uzun tartışmalara girişti: ruhun ölümsüzlüğü ilkesi­nin belirsizliğini ve incil’le tutarsız oluşunu vurgula­yan bir kitap yazdı. 1624’te Examen dos Tradiçoens Phariseas Conferidas Con a Lay Escrita adıyla yayımladığı bu kitabı nedeniyle din düşmanı sayıldı. Kitap bir başka yapıtıyla birlikte toplattırılarak yakıldı, kendisi de afaroz edildi.

1633’te yeniden Yahudi topluluğuna dönmek istedi. Bu istek, görüşlerinin değişmesinden değil, bir toplumsal çevre gereksiniminden kaynaklanıyordu. Yeniden topluluğa kabul edilen Acosta, bir süre sonra Musa’nın getirdiği ilkelerin tanrısallığından kuşkuya düşerek, tüm dinlerin insan düşüncesinden doğup doğmadığını sorguladı. Daha sonra tüm Yahudi kurallarını çiğnediği ve iki Hıristiyan’ı Yahudi olmak­tan alıkoyduğu gerekçesiyle suçlanarak, Sinagog’dan kovuldu.

1640’ta son bir kez daha Yahudi toplumuna kabul edilmesi için başvurdu. Bunun gereği olarak ağır kefaret cezalarından geçmeye zorlandı. Önce sinagogda pişmanlığını dile getirdi, sonra 39 kamçı yiyerek yere yatırıldı, üzerinden tüm Yahudi cemaati yürütüldü. Bu olaydan sonra eve gelerek özyaşam öyküsünü yazdı ve kendini vurarak intihar etti.

Öbür kitapları yakılıp yok edildiğinden, görüşle­ri hakkındaki bütün bilgi 1687’de yayımlanan bu özyaşam öyküsünden gelir. Acosta, ruhun ölümsüz­lüğü öğretisine karşı çıkmış, bunu kuşkulu ve incil’e aykırı bulmuştur. Ona göre bütün dinler birer insan buluşu, düşünce ürünü olabilir.

Acosta, gerek doğa verileri ve akıl ilkelerine dayanan eleştirici düşünceleri, gerekse acıklı yaşamı nedeniyle, sonraki dönemlerde etkili olmuş, inanç sorunlarının tartışma ve eleştiri konusu yapılmasına öncülük etmiştir. Özellikle Yahudi-Hıristiyan inanç­larını bir bütünlük içinde ele alışı, bu inançlarla ilgili sorunlara, belli bir dine bağlanmadan, yansız bakışı tanrıbilime önemli bir yenilik getirir. 18. yy’dan bu yana gelenekçi dinlere karşı çıkan, düşünce ve inanç özgürlüğü görüşünü savunan, din anlayışının gelişme­sinde katkısı büyüktür.

YAPITLAR:

  1. Examen dos Tradiçoes Phariseas Conferidas Con a Lay Escrita, 1624, (“Yazılı Yasalarla Karşılaştıra­rak Farsi Geleneklerin İncelenmesi”);
  2. Tratado de L’lm-mortalitat de L’Ama, 1626, (“Ruhun Ölümsüzlüğü Üstü­ne”);
  3. Examplar Humanae Vitae, 1687 (“İnsan Yaşamın­dan Örnekler”).

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansklopedisi, 2. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983

Yorumlar kapalı.