Damascius (Şamlı) kimdir? Hayatı ve eserleri

kihaes 12/28/2021 0

Damascius (Şamlı) kimdir? Hayatı ve eserleri: (ykş. 480-550) İskenderiyeli filozof. Yeni-Platonculuk’un son temsilcisidir. Yaşamı konusunda ayrıntılı bilgi yoktur, doğum ve ölüm yılları bile kesin değildir. Ancak Şam’da doğduğu, İskenderiye’de öldüğü ileri sürülüyor. Çocukluğunu doğduğu kentte geçirdikten sonra, İskenderiye’de retorik ve astronomi, Atina’da matematik ve felsefe öğrendi. Hocası ve dostu İzidoros’un ardından Akademia’nın başına geçti. 529’da imparator Justinianos’un, çok tanrıcılığı savunan tüm okullarla birlikte Akademia ‘yı da kapatması üzerine, Iran ‘a gitti. Sasani Kralı Kiros ile Justinianos arasındaki bir anlaşmayla, 533’te İskenderiye’ye gitti. Tüm yapıtlarını ölene değin kaldığı bu kentte verdiği sanılmaktadır. Bunlardan, “İlk İlke” üzerine görüşlerini dile getirdiği üç ciltlik yapıtının ikinci cildi kaybolmuş, diğer ciltler toplu olarak De Principlis (“İlkeler Üstüne”) adı altında 1889-1891 arasında yayımlanmış ve çeşitli dillere çevrilmiştir. Hocası Izidoros’un yaşamını anlattığı, felsefe tarihi açısından önem taşıyan yapıtı, Photios’un kitaplığında bulunmuştur. Aristoteles ile ilgili yorumlarıysa kaybolmuştur.

Damascius, Yeni-Platonculuk’un etkisindeki Akademia’nın başında olmakla birlikte, bu akımın öncüsü Plotinus’un kimi görüşlerini kabul etmez. Hipostazlara dayalı çokluk yapısını reddeder. Ona göre, “Saltık Bir” ya da kendi terimiyle “Tanımlanamaz ilk ilke”, aşamalı yapının tümüyle dışındadır. Bundan dolayı, oraya ulaşılamaz. Ancak, İnsan ruhu, dolayımsız olarak, ona katılabilir. Bu da gizemci yöntemlerle gerçekleşebilir. Tanrı, insan diliyle anlatılamaz. Nitelikleri, İnsan düşüncesiyle kavranamaz. Çünkü o, sonsuzluk, iyilik ve güçlülük gibi niteliklere insanın anladığı biçimde sahip değildir.

Damascius, metafizik ve teodise konularıyla, Platoncular kadar çok olmasa da, yoğun biçimde uğraşmıştır. O dönemde yayılmakta olan Hıristiyanlık’ın yanında, ya da karşısında yer almamış olmasına karşın; içten gizemciliği Hıristiyan gizemcilerini etkilemiştir.

Damascius Eserleri:

  1. Isıdoru Bıos, (tv), (“İzidoros’un Yaşamı”); 
  2. Aporiai Kai Lyseıs Periton Proton Arkhon, (ty), (“İlk İlke Hakkında Güçlükler ve Çözümler”).

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, Cilt 30, Anadolu yayıncılık, 1984.

Yorumlar kapalı.