Antonio Canova kimdir? Hayatı eserleri

Antonio Canova kimdir? Hayatı eserleri: (1757-1822) İtalyan, heykelci. Neo-Klasik (Yeni-Klasik) üslupta yarattığı kadın tipleri Batı dünyasında ideal güzelliğin en yetkin biçimi sayılmıştır. 1 Kasım 1757’de Venedik yakınlarında Possagno’da doğdu, 13 Ekim 1822’de Venedik’te öldü. Küçük yaşta öksüz kaldı, taşçı ve yapı ustası olan dedesi tarafından büyütüldü. 1768’de Toreiti adıyla bilinen heykelci Guiseppa Bernardi’nin yanına çırak olarak girdi. Torelti’nin ölümünden sonra kendi atölyesini kurdu ve büstleri ile ün kazandı. 1779’da Roma’ya gitti, Venedik elçisinin onun için elçilikte kurduğu atölyede çalışmaya başladı. 1780’de Herculaneum, Pompei ve Paestum gibi eski Roma kentleri­ne yaptığı gezilerde Antik Çağ’ın yapıtlarını inceleme olanağını buldu. 1783-1787 arasında Papa XIV. Clemens, 1792-1795 arasında Venedik Senatosu’nun sipa­riş ettiği Angelo Erno anıtları üzerinde çalıştı. 1798’de Fransızlar İtalya’yı işgal edince Viyana’ya çekildi. 1799’da Roma’ya döndü; 1800’deSan Luca Akademisi’ne üye seçildi. 1802’de Napoleon’un portresini yapmak üzere Paris’e çağrıldı. 1805’te Papalık Devleti’nin güzel sanatlar genel müfettişliğine getirildi. 1814’te San Luca Akademisi’nin müdürlüğüne atandı. 1815’te Papa XIV. Pius tarafından, Napoleon ordula­rının yağmaladığı İtalya’ya ait sanat yapıtlarını geri almak üzere Paris’e yollandı. Bu zor görevi büyük bir başarı ile yerine getirdiği için Ischia Markisi unvanı ile ödüllendirildi. Son yıllarını, doğduğu kasabada kendisi için yaptırmakta olduğu anıt-müze çalışmaları ile geçirdi.

Antonio Canova sağlığında, çağının en büyük sanatçıla­rından biri olarak ün kazandığını görmüş ender kişilerdendir. Yaşamının büyük bir bölümünü aralarında Adamo Tadolini, Rinoldo Rinaldi ve Cincinnato Baruzzi gibi sanatçıların da bulunduğu gençleri yetiştirmek için harcamıştır. Ölümü nedeniyle yarım kalan yapıtları öğrencisi Baruzzi tarafından bitiril­miştir.

Canova’nın sanat yaşamı Venedik’te geçen genç­lik dönemi ve Roma’ya göçtükten sonraki olgunluk dönemi olmak üzere
ikiye ayrılır. Gençlik döneminde 18.yy Fransız portrecilik anlayışı ile Venedik Natüralizmi’ni (Doğalcılık) kendine özgü psikolojik bir boyut içinde
bütünleştirmiştir. Roma’daki ilk yılla­rında ise, Winkelmann tarafından ileri sürülen klasikçi ölçülerin gerektirdiği idealleştirmeye ulaşmayı amaçlayan bir
gelişim göstermiştir. Bu yılların en ünlü yapıtı olan Cupid
ve Psykhe gerçekçilik ile anıtsallık arasındaki bir bölünmeyi
sergiler. Cupid ve Psykhe, aynı zamanda duygusal bir erotizmle 18.yy Fransız Neo-Klasik üslubuna
özgü nitelikleri birleş­tirmiştir. Gene bu yılın ürünleri
olan Magdelena’da gerçekçilik, Hercules ve Lichas’da ise anıtsallık ağır basar.

Canova’nın gerçek ustalık dönemi “büyük üs­lup” (grand manner) olarak bilinen genelleştirilmiş bir idealizm ile belirginlik kazanır.
Ustalığının en yetkin örnekleri olan Napoleon ve Pauline
Bonaparte Borghese (ya da öteki adıyla Venüs Victrix) heykelleri, genelde egemen olan biçimciliğe karşın,
modelden kaynaklanan canlılık ve dirimselliklerini korurlar.

Canova’nın, büyük bir çoğunluğu Possagno’daki Canova Müzesi’nde bulunan
desenleri canlı ve içten bir model anlayışını yansıtır. Bu desenler, kitle,
ağırlık ve hacim etkilerinin plastik açıdan büyük bir
başarıyla işlendiği örneklerdir.

Antonio Canova Eserleri:

1. Papa
   XIV. Clemens, 1783-1787,
   San Pietro, Roma;
2. Cupid
   ve Psykhe, 1792,
   Louvre, Paris;
3. Angelo
   Erno, 1795, Venedik;
4. Hercules
   ve Lichas, 1796;
5. Magdelena,
   1798;
6. Kontes
   Maria Christina’nın Mezarı, 1798-1805, Augustiner Kilisesi, Viyana;
7. Napoleon,
   1802, Apsley House, Londra;
8. Pauline
   Bonaparte Borghese (Venüs Victrix), 1807, Borghese Galerisi, Roma;
9. Papa
   Xl.Pıus, 1818,
   San Pietro, Roma.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri
Ansiklopedisi, Cilt 22, Anadolu yayıncılık.