Ali Efendi (Basiretçi) kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

kihaes 03/07/2016 0

Ali Efendi (Basiretçi) kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1838-1912) Osmanlı gazeteci ve yazar. İlk Os­manlı gazetelerinden Basiret’i çıkar­mıştır. Doğum yeri bilinmemektedir. Enderun’dan ye­tişmiştir. 1867’de gazete çıkarmak için Hariciye Nezareti’ne başvurdu; ancak Girit’teki karışıklık gerekçesiyle başvurusu iki yıl ertelendi. Sonunda 1869’da Basiret’i yayımlamak için izin almayı başardı. Küçük boyda dört sayfadan oluşan ve yirmi paraya satılan Basiret, kısa zamanda dönemin en çok satan gazetesi oldu. Yazarları arasında Suphi Paşazade Ayetullah Bey, İsmail Bey, Süleyman Asaf, Mustafa Celaleddin Paşa, Polonya asıllı Hayreddin Karski, Halet Bey, Mustafa Asım Bey ve Esad Efendi bulunmaktaydı. Ahmet Midhat Efendi de Bağdat’tan döndüğünde bir süre Basiret’te yazarlık yapmıştır. Basiret’te yazan bir başka ünlü kişi de, daha sonra gazetenin kapatılmasına ve Ali Efendi’nin sürülmesi­ne sebep olacak olan Ali Suavi’dir.

1870 Prusya-Fransa savaşı sırasında Basiret, Prus­ya’yı destekleyen bir yayın siyaseti izledi. Bunun sonucu olarak Alı Efendi, Bismarck tarafından Ber­lin’e davet edildi ve kendisine modern bir baskı makinesi armağan edildi.

1874’te Kahkaha adlı bir mizah dergisi de çıkaran Ali Efendi, Basiret’in yayımını 1878’e değin sürdürdü. Ali Suavi’nin Abdülhamid’e karşı Çırağan baskınına katılmasından bir gün önce Basiret’te ya­yımladığı bir makale yüzünden gazete, 20 Mayıs 1878’de kapatıldı. Ali Efendi Kudüs’e sürüldü. Daha sonra çeşitli kaymakamlıklarda bulunan Ali Efendi, son olarak Erdek kaymakamı iken II. Meşrutiyet ilan edildi. Ali Efendi, hemen İstanbul’a gelerek Basiret’i yeniden yayımlamaya başladı ise de, bu dönemde ortaya çıkan çok sayıdaki gazetenin rekabetine daya­namayarak kısa sürede yayıma son verdi. 1912’de İstanbul’da öldü.

YAPITLAR:

  1. Yıldız’ın Hatası-Devlet-i Aliyye ve Rusya Muharebesi, 1908;
  2. İstanbul’da Yarım Asırlık Vekayi-i Mühimme, 1909, (Yeni harflerle: İstanbul’da Elli Yıllık Önemli Olaylar, 1976).

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 5. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983

Yorumlar kapalı.