MEHMET EMİN PAŞA KİMDİR? HAYATI VE ESERLERİ

kihaes 02/25/2014 0

Türk devlet adamı ve diplomatı (İstanbul 1815-ay.y. 1871). Görevle Viyana (1835) ve Petersburg’a (1837) gönderilen Mehmet Emin Ali Paşa, Londra büyükelçiliği­ne atanan Mustafa Reşit Paşa’nın sefaret müsteşarlığın­da, Londra maslahatgüzarlığında (1838) bulundu. İs­tanbul’a dönüp (1839), Hariciye müsteşarlığı (1840), sonra yeniden Londra büyükelçiliği (1840), Hariciye nazırı vekilliği (1845) yaptı. Mustafa Reşit Paşa sadra­zam olunca (1846), Hariciye nazırlığına getirilip, 1852’de sadrazamlığa atandı. Ama kısa süre sonra gö­revden alınarak, İzmir valiliği (1853), Hüdavendigâr valiliği (1854), Tanzimat Meclisi reisliği yaptı. Reşit Paşa dördüncü kez sadrazam olunca, görevine ek olarak Hariciye nazırlığını da üstlendi (1884). Viyana Konfe­ransında delegelik yapıp, Süveyş kanalının imtiyaz so­runu nedeniyle istifa eden Mustafa Reşit Paşa’nın yeri­ne sadrazamlığa atandı (1855). Paris Barış Konferan­sına birinci murahhas olarak katılıp, Paris Antlaşması’nı imzaladı (30 Mart 1856). Viyana konferansı kararları gereğince hıristiyan halkın haklarıyla ilgili olarak ıslahat hattı hümayununu ilan edip (1856), Eflak ve Boğdan so­runu nedeniyle görevden ayrıldı. Mustafa Reşit Paşa’nın ölümünden sonra yeniden sadrazamlığa getiril­diyse (1858) de, masrafların kısılmasını ve bu işe saray­dan başlanmasını önerince azledildi (1859). Abdülaziz tahta çıkınca dördüncü kez sadrazamlığa (1861) ata­nıp, aynı yıl görevden alındı. Çeşitli hükümetlerde Hari­ciye nazırlığı yapıp, 1867’de beşinci kez sadrazamlıkla görevlendirilince Girit’e bir çeşit özerklik verilmesini öngörerek, adanın Yunanistan’a geçmesini önledi; Ruslarla iyi ilişkiler kurmaya çalıştı; ıslahat hareketlerini verimli kılmak için uluslararası çatışmalardan kaçındı. Rusya’nın, Karadeniz’in tarafsızlığını kabul etmekten vazgeçmesi üstüne, Paris Antlaşması’na değişiklik geti­ren antlaşmayı kabul etmek zorunda kaldı (1871).

KAYNAK: GROİLER İNTERNATİONAL ENCYCLOPEDİA, CİLT-1, 1993, DANBURY, CONNECTİCUT-İSTANBUL

Yorumlar kapalı.