Ebubekir Hazım Tepeyran kimdir? Hayatı ve eserleri

kihaes 05/27/2015 0

Ebubekir Hazım Tepeyran kimdir? Hayatı ve eserleri: (1864-1947) Niğde’de doğ­du. Rüştiye Mektebi’ni bitirdikten sonra, özel öğrenim gördü. Arapça, Farsça, Fransızca öğrendi. Valilik ve Dahiliye Nazırlığı yaptı. Mütarekede Kuvayi Milliye’ye yardım ettiği için dönemin işbirlikçi Sadrazamı Damat Ferit tarafından tutuklanarak “Kürt Mustafa Divan-ı Harbi”ne verildi. Önce idam, sonra kürek cezasına çarptırıldı (1920). Askeri Temyiz Mahke­mesinin kararı bozması üzerine hapisten çıktı. Anadolu’ya geçti. TBMM Hükümeti emrinde Sivas ve Trabzon Valiliklerinde bulundu. Cumhuriyet­ten sonra üç dönem Niğde’den milletvekili seçildi. Tepeyran’ın gerçekçiliğe yönelmiş ilk yapıtlardan sayılan Küçük Paşa adlı romanında, köyün yaşa­mı, bir ana oğulun içinde bulundukları olaylar çerçevesinde işlenmiştir. Ya­zarın deyişiyle “Köylü sözleri mümkün mertebe kendi lisanları ile” yansıtı­lır. Romanın “Âdet ve duygularını yakından bildiği köylülerin dar ve neşe­siz hayatlarının -o zamana kadar edebiyatımızda görülmedik- müşahade ve tahlil” gücüyle işlendiği kabul edilmektedir (M. Nihat Özön).

YAPITLARI:

  1. Eski Şeyler (öykü, 1910),
  2. Küçük Paşa (roman, 1910, sa­deleştirilmiş 2. bas. 1946).
  3. Zâlimane Bir İdam Hükmü (otobiyografi, 1946),
  4. Canlı Tarihler (anılar, 1957).

KAYNAKLAR: M. Nihat Özön, Son Asır Türk Edebiyatı Tarihi (1941); Cevdet Kudret, Türk Edebiyatında Hikâye ve Koman (cilt I, 1971).

Kaynak: Çağdaş Türk Edebiyatı , Meşrutiyet Dönemi 2, Şükran KURDAKUL, 1994, Evrensel Basım Yayın.

Yorumlar kapalı.