Cid Campeador Kimdir? Hayatı: (1043-1099) Kastilyalı komutan, halk kahramanı. Ölümünden sonra efsaneleşmiş yaşamı çok sayıda yapıta konu olmuştur. Kuzey İspanya’da Burgos yakınlarındaki Bivar’da doğdu, 10 Temmuz 1099’da Valencia’da öldü. Asıl adı Rodrigo Diaz de Bivar’dır. Cid (seyvid, efendi), ona Müslüman Araplar’ın taktığı addır. Kastilyalı soylulardan Diego Lianez’in oğludur. Babasının ölümünden sonra sarayda Kral I. Ferdinand’ın büyük oğlu Sancho’yla birlikte eğitim gördü. ll. Sancho tahta çıkınca Rodrigo’yu kraliyet ordularının komutanlığına getirdi. Navarra ve Kastilya arasındaki anlaşmazlık sırasında Navarralı bir şövalyeyi yenilgiye uğratınca kendisine Campeador (şampiyon) sanı verildi. Cid Campeador, 1067’de Endülüs Emevilerı’nin elindeki Saragossa’ya yapılan seferde büyük başarılar kazandı.
Öldüğünde
Kastilya Krallığı’nın çocukları arasında paylaştırılmasını isteyen I. Ferdinand,
Leon yöresini ikinci oğlu Alfonso’ya bırakmıştı. ll. Sancho kardeşine savaş
açtı, onu yakalatarak sürgüne gönderdi. Ancak kız kardeşi Uracca direnmeyi
sürdürdü. Zamora’yı kuşatan ll. Sancho burada öldürülünce çocuğu olmadığı için
Kastilya toprakları VI. Alfonso’ ya kaldı. Alfonso, Kastilyalı soylulara iyi
niyetini kanıtlamak için, Cid’in sarayda kalmasına izin verdi. Cid Campeador,
1074’te Alfonso’nun da isteğiyle kralın kuzeni ve Oviedo kontunun kızı Jimena
ile evlendi. VI. Alfonso, 1081’de, koruması altındaki Toledo Mağribî
Krallığı’na karşı bir akın düzenlediği gerekçesiyle Cid’i Kastilya’dan sürdü.
Saragossa
Kralı el-Mutamin’in emrine giren Cid Campeador, 1082’de onun adına Mağribî
Kralı Lerida’yı ve onun Hıristiyan yandaşlarını yenilgiye uğrattı. 1084’te Aragon
Kralı Sancho Ramirez komutasındaki bir orduyu yendi. Bu başarıları ile yenilmez
bir komutan olduğu kabul edildi ve Mağribî yöneticileri tarafından ödüllendirildi.
1086’da Kuzey Afrika’dan büyük Murabıt akını başladı. VI. Alfonso’nun orduları
yenilgiye uğrayınca, Cid geri çağrıldı. VI. Alfonso’yla barışmasına karşın, Cid
Campeador, Murabıtlar’a karşı yapılan savaşlara katılmadı.
Cid
Campeador, Valencia hükümdarı el-Kadir’i vergiye bağlamıştı. 1092’de kentin
kadısı İbn Cahhaf, Murabıtlar’ın desteğiyle ayaklanarak el-Kadir’i öldürttü.
Cid bunun üzerine Valencia kentim kuşattı, Murabıtlar’ın desteğini kırdı,
aylarca süren kuşatma sonunda kenti ele geçirdi. Valencia’nın VI. Alfonso adına
yöneticisi olmuştu ama aslında kenti bağımsız olarak yönetiyordu. Yaşamının
bundan sonraki bölümünü Valencia’da geçirdi.
Cid
Campeador, ölümünden sonra halk türkülerinin kahramanlarından biri oldu. Bu
destansı şiirlerin en eskisi 1200’lerde yazılan “Cantar de mio Cid”dir (Cid’imin
Şarkısı). 4.000 dizelik bu destan, Orta Çağ İspanyol edebiyatının önemli
yapıtları arasında yer alır. Cid’in yaşamı, Guillen de Castro’nun 1618’de yazdığı
Las Mocedades del Cid
(“Cıd’ın Gençliği”), Corneille’in Le Cid,
(el-Cıd), Fernandez y Gonzales’in 1858’de yazdığı Cid Rodrigo de Vivar
(“Vivarlı Rodrigo”) adlı oyunlarına konu olmuştur.
Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri
Ansiklopedisi, Cilt 26, Anadolu yayıncılık.
Yorumlar kapalı.