AHMET RIZA KİMDİR? HAYATI VE ESERLERİ

kihaes 02/25/2014 0

Türk siyaset adamı ve gazetecisi (İstanbul 1859-ay.y. 1930). Bursa Maarif müdürlüğüne getirilen (1889) Ah­met Rıza, İttihadı Osmani (sonradan İttihat ve Terakki) derneğine girerek (1889), Fransız Devrimi’nin 100. yılı­nı kutlamak için açılan Paris sergisini ziyarete gönderi­lince (1894), istifa etti ve İttihadı Osmani’nin Paris Şube­si başkanlığını yaptı; Meşveret gazetesi ile genç ittihat­çıların (Yusuf Akçura, Ahmet Ağaoğlu, vb.) çevresinde toplandığı Şûrayı Ümmet gazetesini çıkardı. Abdülha- mit ile bozuştuğu için Avrupa’ya giden Damat Mahmut Paşa ve oğullarından (Sabahattin ve Lütfullah) destek görüp, çeşitli layihalar yayınladı. Bu arada Sabahattin Bey grubuyla arası açılmaya başladı (Prens Sabahattin, yabancı müdahelesinden yanaydı; oysa Ahmet Rıza, ademi müdahaleyi savunuyordu) bu düşünce anlaş­mazlığı Meşrutiyet’ten sonra da sürüp gitti. Meşrutiyet’in ilanından sonra çok geçmeden ittihatçılardan ko­pan Ahmet Rıza, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Ayan Meclisi başkanlığı yapıp, ateşkes döneminde sadra­zamlığa getirilmeye uğraştıysa da, padişahın güvenini yitirdiğinden başaramadı. Paris’e gidip, Kurtuluş Sava- şı’ndan sonra yurda döndü.

Başlıca yapıtları: Birinci Layiha (1894); La Crise de L’Orient (Doğu Bunalımı, 1907).

KAYNAK: GROİLER İNTERNATİONAL ENCYCLOPEDİA, CİLT-1, 1993, DANBURY, CONNECTİCUT-İSTANBUL

Yorumlar kapalı.