Prospero Alpini kimdir? Hayatı ve eserleri

kihaes 05/09/2018 0

Prospero Alpini kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1553-1616) italyan botanikçi ve hekim. Akdeniz ülkelerinin bitki örtüsünü inceleye­rek, bu iklime özgü pek çok bitki türünü Avrupa’ya tanıtmıştır. 23 Kasım 1553’te, Venedik yakınlarındaki Marostica’da doğdu. Padova Üniversitesi’nde tıp öğreni­mi gördü. Osmanlı egemenliği altında bulunan Kahire’deki Venedik ticaret konsolosunun özel hekimliği­ni yaptığı üç yıl boyunca (1580-1583) Mısır’ı ve Ege Denizi adalarını dolaşarak bitki örtüsünü, yerel hasta­lıkları, uygulanan tedavi yöntemlerini inceledi. 1593’te Padova Üniversitesi’nde botanik profesörlü­ğüne ve aynı üniversiteye bağlı Botanik Bahçesi’nin yöneticiliğine atandı. 23 Kasım 1616’da (kimi kaynak­lara göre 6 Şubat 1617’de) Padova’da öldü.

Alpini’nin Padova’ya döndükten sonra yayımla­dığı ilk iki yapıtı, özellikle Mısır’daki inceleme ve gözlemlerinden kaynaklanır. Yalnızca Akdeniz ve Ortadoğu ülkelerinde görülen hastalıkları tanımlaya­rak Mısır ve Türk hekimlerinin uyguladığı tedavi yöntemlerini anlatan De Medicina Aegyptorum (1591), Mısır ve Osmanlı hekimliğinin o çağdaki durumunu belgeleyen değerli bir tıp tarihi incelemesi­dir. 1592’de yayımlanan De Plantis Aegypti liber adlı ikinci kitabı ise, Alpini’nin ilk kez Mısır’da gördüğü ve Avrupa’nın o güne değin bilmediği kahve, hurma, muz, zencefil, Senegal akasyası gibi 50 kadar bitki türünü Batı’ya tanıtan ilk yapıttır. O dönemin hemen bütün hekimleri gibi botanikle de ilgilenen Alpini, kitabında ağaç oyma tekniğiyle resimlediği bu bitkile­ri yalnız tanıtmakla kalmamış, Padova Botanik Bahçesi’nde pek çoğunu yetiştirmeyi başarmıştır. Nite­kim ilk kez onun Avrupa iklimine alıştırdığı, zencefil­gillerden bir tür, adını Alpini’den almıştır (Alpinia).

Tanının önemini vurgulayarak, çeşitli hastalık­larda yaşama ve ölüm olasılıklarım değerlendirdiği üçüncü yapıtı De Praesagienda Vita et Morte Aegrotontium (1601) da çeşitli dillere çevrilmiş değerli bir başvuru kaynağıdır.

Prospero Alpini Eserleri

  1. De Medicina Aegyptorum, 1591, (“Mısır Hekimliği Üstüne“);
  2. De Plantis Aegypti liber, 1592, (“Mısır Bitkileri Üstüne“);
  3. De Praesagienda Vita et Morte Aegrotontium, 1601, (“Hastalıklarda Yaşama ve Ölüm Olasılıkları Üstüne“).

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 5. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983

Yorumlar kapalı.