Plutarco Elias Calles kimdir? Hayatı

kihaes 11/22/2021 0

Plutarco Elias Calles kimdir? Hayatı: (1877-1945) Meksikalı siyaset adamı. 1924-1928 arasında devlet başkanlığı yapmıştır. 25 Eylül 1877’de Sonora Eyaleti’nin Guaymas kentinde doğdu, 19 Kasım 1945’te Mexico City’de öldü. Yoksul bir ailenin çocuğuydu. Dört yaşında yetim kaldı ve okula ancak kısa bir süre için devam edebildi. Siyasete atılmadan önce, Guaymas ve Hermosillo kentlerinde ilkokul öğretmenliği yaptı. 1910’da başlayan ayaklanma sırasında Madero güçle­rine katıldı ve diktatör Diaz’ın 191 l’de devrilmesine katkıda bulundu. 1913’te Madero’yu öldürerek işbaşı­na gelen Huerta’nın yönetimden uzaklaştırılmasın­da, Obregon ve Carranza’ya yardımcı oldu. Ardından Carranza’nın Pancho Villa’ya karşı yürüttüğü askeri sefere katılarak komutanlık yaptı. 1917’de, iki yıl süreyle geçici valiliğini yaptığı Sonora Eyaleti’nin valiliğine getirildi. 1919’da Carranza hükümetinde ticaret, sanayi ve çalışma bakanı oldu. 1920’de Obre­gon ile birlikte Carranza’yı devirdi ve kurulan yeni geçici hükümette savaş bakanı oldu. Aynı yıl içinde cumhurbaşkanı olan Obregon’un hükümetinde içişle­ri bakanlığı görevini üstlendi.

Plutarco
Elias Calles 1 Aralık 1924’te, 4 yıl için Meksika cumhurbaşkanı seçildi. Başkan
olmadan önce, kitlele­re eğitim olanağı sağlayacağına,
toprak reformu yapa­cağına, ticaret gelirlerini denetim
altına alacağına söz vermişti, iktidar olunca tarım, eğitim ve bayındırlık reformlarına hız verdi. Meksika Merkez Bankası’nı ve Ulusal
Tarım Kredi Bankası’nı kurdurdu. Yollar, barajlar ve sulama projelerinin yapım
programlarını onayladı. Calles döneminde, Louis Morones yöneti­mindeki Meksika Bölge Emek Konfederasyonu’nun etkinliği
tüm ülkeye yayıldı.

Plutarco Elias Calles, 1926’da kilise okullarını yasaklayan ve rahip sayısını azaltan anayasa hükümlerini uygulama­ya başlayınca, kilise ile arası açıldı. Kilisenin hiçbir dini hizmet vermediği ve bazı koyu Hıristiyanlar’ın silaha sarıldıkları üç yıllık anlaşmazlık dönemi, ABD Elçisi Dwight Morow’un arabuluculuk yapmasıyla 1929’da son buldu. Calles’in yabancıların Meksika’da toprak edinmesini sınırlayan ve petrol sanayiini dü­zenleyen kararları başta ABD olmak üzere, Meksika’ da yatırımları olan yabancı ülkelerde tedirginlik yarattı.

1928’de başkanlık süresi dolan Calles, General Obregon’un yeniden
başkan olmasını sağlayacak bir anayasa değişikliği yaptı. Ancak Obregon,
seçimler­den hemen sonra, koyu dindar bir kişi
tarafından öldürüldü. Bunu izleyen 6 yıl boyunca ülke, ikişer
yıl arayla değişen 3 ayrı başkan tarafından yönetildi. 1928’de Emilio Portes
Gil, 1930’da Pascual Ortriz Rubio, 1932’de Abelardo Rodriguez başkan oldular.
Tüm bu başkanların ardındaki asıl güç Calles’in 1929’da kurduğu Meksika Ulusal Devrimci Partisi (PNR) idi.

Plutarco Elias Calles 1934’te, PNR’ye egemen olan sol kanat güçlerin baskısıyla seçimlerde başkan adayı olarak Lazaro Cardenas’ı gösterdi. Cardenas iktidar olduk­tan sonra işçi haklarını genişleten uygulamaları yürür­lüğe koyunca, Calles buna açıktan açığa muhalefet etmeye başladı. Bunun üzerine 1936’da Los Angeles’e sürgüne yollandı. 1941 ‘de Meksika’ya geri dönmesine izin verildi ve Meksika ordusuna girdi. Ölümüne dek Meksika ordusunda çalıştı.

Plutarco Elias Calles 1917 Anayasası’nın eşitlikçi ve özgürlükçü ilkelerini yaşama geçirdi, ancak yaşamının son on yılında bu ilkelerin uygulanmasına karşı çıktı.Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, Cilt 22, Anadolu yayıncılık.

Yorumlar kapalı.