Oswald de Andrade kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

kihaes 06/01/2016 0

Oswald de Andrade kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1890-1954) Brezilyalı şair, oyun yazarı, romancı, eleştirmen. Sâo Paulo Okulu olarak bilinen Modernleşme akımının öncülerindendir. Oswald de Savsa Andrade, 11 Ocak 1890’da Sâo Paulo’da doğdu. Zengin ve aristokrat bir aileden geliyordu. Gençliğinde uzun süre Avrupa’da bulun­duğundan Fransız ve italyan Avantgarde (öncü) edebiyat akımlarını tanıma fırsatını buldu. 1919’da Sâo Paulo’ya döndü ve hukuk derecesi aldı. 1922’de Sâo Paulo’da Semana de Arte Moderna’nın (“Modern Sanat Haftası”) düzenlenmesine katıldı. Brezilya’ca sanatçıların taklitçiliği bırakıp kendi üsluplarını geliş­tirebilmeleri amacıyla Avrupa Avant-garde akımının yapıtlarını yayımladı. Daha sonra Antropofagia ola­rak bilinen bir edebiyat hareketi oluşturdu. Modern­leşme akımının bir yan grubu olarak oluşan bu hareket, kısa sürmekle birlikte Brezilya üzerine açtığı tartışmalarla etkili oldu. Edebiyat alanındaki yenileş­menin yanı sıra toplumsal bir değişmeyi de amaçlayan Andrade, 1931’de Komünist Partisi’ne katıldı. Um­duğunu bulamadığını söyleyerek 1945’te partiden ayrıldı. 22 Ekim 1954’te Sâo Paulo’da öldü.

Oswald de Andrade’nin edebi kişiliği, I. Dünya Savaşı’ndan sonra Brezilya’da başlatılan Modernismo akımının içinde gelişti. Oswald de Andrade dışında, Mirio de Andrade, Carlos Drummond de Andrade ve Manuel Bandeira gibi yazarlar ve Lasar Segal ve Anita Malfatti gibi ressamlardan oluşan Sâo Paulo Okulu’ nun öncülük ettiği Brezilya Modernismosu, Avrupa Avant-garde akımının ve Italyan Fütürizmi’nin etkileriyle ve ulusal bir Brezilya sanatı oluşturma amacıyla başlatılan bir kültür hareketiydi. Kültür alanındaki bu yenilikçi hareket, siyasal bir değişme ve ulusal bir canlanma isteğiyle birlikte gelişti ve Brezilya’da ulusal kültür öncülüğünün ancak modern yaşamın sorunla­rını benimseyen Avant-garde bir hareket tarafından başarılabileceğini savundu. Taklitçi olmayan bir Bre­zilya kültürü oluşturma hedefi, Sâo Paulo Okulu’nun bazı üyelerinde koyu bir milliyetçiliğe varmakla birlikte, Oswald de Andrade ve Mârio de Andrade gibi şair ve eleştirmenlerde Portekiz egemenliğinin engellediği ulusal bir kimlik arayışı olarak ortaya çıktı.

Oswald de Andrade, italyan Fütürizmi’nin de etkisiyle, Sâo Paulo Okulu’nun Fütürist anlayış içinde yer aldığını savundu. “Geçmiş” kavramının, kırsal geri kalmışlığın, kalıplaşmış geleneksel biçimlerin ve taklitçiliğin; “gelecek” kavramının ise çağdaşlaşma umudunun bir simgesi olduğunu ileri sürdü. Andra­de, eski toplumsal değerlere karşı değişimi, eski şiirdeki kalıplaşmaya karşı serbest şiiri, “doğru Porte­kizce’ce karşı günlük konuşma dilini savundu. Yapıt­larında, eski değerlerin parodi ve taşlama türünde eleştirisini benimsedi. 1924’te yayımlanan, Memörias Sentimentais de Joâo Miramar adlı romanı bu türün bir örneğidir. Andrade, bu romanında, Sâo Paulo’daki yaşamının değişik görüntülerini vererek sinematogra­fik bir teknik kullandı. 1925’te yayımlanan “Pau-Brasil” adlı edebiyat manifestosunda, Brezilya’nın kültür mirasına bilinçli bir sahip çıkışın gerekliliğini vurguladı ve ilkel yerel kültürün anlatım tarzına dönüşü savundu. Bununla birlikte, Brezilya gerçekli­ğini geri kalmış köylülükle özdeşleştiren bir anlayışın karşısında olmaya da özen gösterdi. Ulusal kültürün yalnızca yerel bir halk kültürünün canlanışı olarak değil, modern bir Brezilya düşüncesiyle birlikte gelişebileceğini savundu. Sağlığında, edebiyat alanın­daki yapıtlarından çok radikal fikirleri ve kavgacı kişiliğiyle tanınan Andrade, ölümünden sonra roman­larının, özellikle de Memörias Sentimentais de Joâo Miramar’m özgün üslubuyla ilgi topladı.

Andrade’nin katkılarıyla zenginleşen Sâo Paulo Okulu, Güney Amerika edebiyatına yeni bir soluk getirmiş ve Pablo Neruda ve Octavio Paz gibi şairlerin ortaya çıkışına zemin hazırlamıştır.

YAPITLAR (başlıca):

  1. Memörias Sentimentais de Joâo Miramar, 1924;
  2. Pau-Brasıl,

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 14. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983

Yorumlar kapalı.