Mehmet Saffet (Engin) kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

kihaes 07/20/2015 0

Mehmet Saffet (Engin) kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1900) 1928-1933 yıllarında Gazi Eğitim Enstitüsünde Sosyoloji ve Felsefe öğretmenliği yapmıştır. Öğrenimini Amerika’da Kolombia Üniversitesi’nde yapmış ve Prof. J. Dewey’in öğrencisi olmuştur. 1939’da “Kemalizm İnkılâbının Prensipleri” adlı üç ciltlik bir eseri ya­yımlanmıştır. 1933-1935 arası Talim ve Terbiye Kurulu üyeliği yap­mıştır. Öğrencilerinden H. Hüsnü Cırıtlı’nın bildirdiğine göre, kendisi, aslen Kıbrıslıdır. Öğrencilerine karşı anlayışlı, hattâ saygılı idi. Öğ­rencileri ile tartışır, onları dinlerdi. Buradan, Cumhuriyet döneminde “Köyün eğitim yoluyla kal­kındırılması” hareketinin, düşünce düzeyinde, Gazi Eğitim Enstitüsü Pe­dagoji bölümünde başladığına hükmedebiliriz. Aynı dönemde bu konuda yazı yazan Dr. H. Fikret Kanad ve İ. Hakkı Tonguç da aynı okulda ve aynı bölümde görev yapıyorlardı. Millî Eğitim Bakanı Dr. Reşit Galip zamanında (7-28 Haziran 1933 tarihleri arasında) Bakanlıkta yetkili kişilerin katıldığı bir “Köy İşleri Ko­misyonu” kuruldu. Bu komisyon, çalışmaları sonunda, Bakanlık’a dikkate  değer  bir rapor verdi. Bu raporda özellikle köye öğretmen yetiştirme ve bu yoldan köyü kalkındırma konusu üzerinde duruldu. Ülkücü kişilerin katıldığı anlaşılan bu komisyonda işin esasına nüfuz eden yukarıdaki gö­rüşün benimsendiği görülüyor. Muhtemelen bu komisyonda o tarihte Talim ve Terbiye Kurulu üyesi bulunan M. Saffet Engin de bulunmuştur.

Komisyon, çalışmalarını sürdürürken Bakan Dr. Reşit Galip Bey, bu ko­nuda gazetecilere bir beyanatta bulunmuştur. (Hakimiyet-i Milliye, 19.6.1933) Rapora egemen olan sosyolojik anlatım da bunu gösteriyor.

Köy İşleri Komisyonu’nun raporu, köy eğitimi sorununun en temelli belgesi niteliğindedir. Eğitim tarihimizde o güne kadar ileri sürülmüş olan düşünler, bu belgede âdeta somutlaşmıştır. Raporun tamamı ya­yımlanmamıştır. İ. Hakkı Tonguç, “Eğitim Yoluyla Canlandırılacak Köy” adlı kitabında raporun bir kısmına yer vermiştir. Şevket Süreyya Aydemir,

1968 yılında yayımlanan “İkinci Adam” adlı eserinin ikinci cildinin 384. sayfasında bu raporun hazırlığı ile ilgili ayrıntılı bilgi vermiştir. Onun yaz­dığına göre, komisyonun başkanlığını o tarihte Millî Eğitim Bakanı bulunan Dr. Reşit Galip’in bizzat kendisi yapmıştır, komisyonda siyasi parti tem­silcileri, eğitimciler, ekonomistler vardı. Siyasi parti temsilcisi olarak, vak­tiyle İstiklâl Mahkemesi savcılığı yapmış olan Denizli Millet Vekili Necip Ali Küçüka ile Balıkesir Milletvekili Hayrettin Bey vardı. Talim ve Terbiye Kurulundan tarım okulu mezunu olan Tevfık Göymen bulunuyordu. Eko­nomist olarak da İsmail Hüsrev Tökin ile Şevket Süreyya Aydemir. Yine.

Ş.S.Aydemir’in yazdığına göre, komisyonun raportörlüğünü kendisi yap­mıştır. Toplantılara zaman zaman tarihçi Âfet Hanım (İnan) da katılmıştır.

M. Saffet Engin’in yukarda söz konusu edilen yazısını bu rapor üzerine yazıp Ülkü dergisinin Temmuz. 1933 sayısında yayımladığı anlaşılıyor. Yine Ş. S. Aydemir’in yazdığına göre, Dr. Reşit Galip Bey, raporun yazılması tamamlanınca, onu âdeta kaybetmekten korkarcasına, görünür bir heyecan içinde doğruca Atatürk’e götürmüştür.

Bu katkılar, az da olsa, daha sonraları diğer eğitim kumrularında da uygulanır hale gelmiştir.

Bunlardan ayrı olarak, köy enstitülerinin halka yaklaşımı, o yıllarda, diğer okul ve kuruluşlara da örnek olmuş, hatta üniversitelilerin, Hal­kevleri yoluyla, köylü ile temas kurmaları sağlanmıştır.

Yine, ayrıca, bu hareket, 1942’de “İlköğretim Seferberliğine dö­nüştü. Devlet Başkanı İnönü başta olmak üzere, valiler, kaymakamlar, bucak müdürleri ve muhtarlar bu işte görev aldılar.

Kapatılmalarının üzerinden 40 yıl gibi bir zaman geçtiği halde, hak­kında süreli yayınlarda pek çok yazılar çıkmaktadır. 1993’te Dikili Be­lediyesi, açtığı bir yarışma sonunda kazanan beş eseri yayamlamıştır. [Bu konuda daha fazla bilgi için bakılabilir: Binbaşıoğlu, Cavit. Çağdaş Eğitim ve Köy Enstitüleri (Tarihsel Bir Çerçeve), İzmir: Etki Ofset, 1993. Dikili Belediyesi Yayınları.]

Kaynak: Öğretmen Yetiştirme Açısından Türkiye’de Eğitim Bilimleri Tarihi Üzerine Bir Araştırma, Cavit BİNBAŞIOĞLU, Milli Eğitim Basımevi, 1995

Yorumlar kapalı.