Alî b. Hamza b. Abdi’llâh meşhur bir âlimdir. Bir Kisâ ile ihrâmlandığı için Kisâî nisbetini almıştır. Esed’in mevlâsıdır. Kûfelidir. Bağdad’da tavattun etmiş, Hârûn er-Reşîd ile beraber sefere çıkarak (189) târihinde Rey şehrinde vefat eylemiştir. O gün İmâm-ıMuhammed de Rey şehrinde vefat etmekle Hârûn er-Reşîd pek müteessir olmuş : Fıkıh ile nahvi bir günde defn ettim diye hüznünü izhâr etmiştir.
Mevki-i İlmîsi:
Kisâî, Kûfelilerin Nahiv’de, Lûgat’da imamıdır ve yedi meşhur kurrânın biridir. Bağdad’da evvelâ Hamza’dan kırâet ahzetmiş, sonra kendisi içün başka bir tarz-ı kırâet ihtiyar eylemiştir. Süleyman b. Erkam ile Ebû Bekr b. Ayyâş’dan hadis dinlemiş, Muâzü’l-Herrâ’dan nahiv okumuş, sonra Basra’ya giderek İmam-ı Halil’e mülâki olmuş, halka-i tedrisinde hazır bulunmuştur. Daha sonra hicaz ve şâir havâlî bâdiyelerinde dolaşarak Arab lisânını tedkîyk ve zabtederek ba’dehû Basra’ya avdet eylemiştir.
Kisâî sadûk, arabiyyâta vâkıf, tefsire âşinâ şâir bir zât idi. Hârûnü’r-Reşîd’in oğlunu te’dîb ve terbiyeye me’mûr olmuştu. Kendisiyle îmâm-ı Ebû Yûsuf arasında bâzı musahabe ve mübâhaseler cereyan etmiştir.
Müellefâtı şunlardır : (Maâni’l-Kur’ân), (El-Kırââtü’n-Nevâdir), (Eş’ârü’1-Muâyât), (El-Masâdır), (El-Hurûf), (Muhtasar) ve sâire.
Me’hazlar : Buğyetü’1-Vuât, Mevzûâtü’l-Ulûm, El-A’lâm.[94]
KAYNAK: Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük Tefsir Tarihi (Tabakatü’l-Müfessirin), Bilmen Yayınevi
Yorumlar kapalı.