Celal Nuri İleri kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

kihaes 05/27/2015 0

Celal Nuri İleri kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1870-1939) İçtihat, İkdam, Âti (kendi yayımı), Edebiyat-ı Umumiye dergi ve gazetelerinde çıkan yazılarıyla tanın­mıştı. Kültür ve teknik ayrımı yapılmadan batı uygarlığım kabul etmek ge­reğine inanıyor, İslamda yenileşme zorunluluğunu işleyen makalelerinde yeni bir fıkıh gereksinmesinin yanı sıra batının hukuk kurallarından da ya­rarlanmayı öngörüyordu. Özellikle Kadınlarımız (1912) adlı kitabında ör­tünmenin (tesettür) yanlış anlaşıldığım öne sürerek kadın erkek eşitliği üze­rinde durdu. Âti gazetesinde (1918) Servet-i Fünun yazarlarının dil anlayış­larını eleştiren makaleleri de vardır. (Bu yöndeki çalışmaları için Sami N. Özerdim’in yazılarına bakılabilir: Türk Dili dergisi, 138-139. sayılar, 1963).

Bu dönemin kuram ve eylem birliği arayan kişiliklerinden biri de top­lumbilim alanındaki ilk yapıtlardan biri sayılan Tekâmül ve Kanunları (1913) adlı kitabın yazarı, Ethem Nejat’tır (1887-1921). II. Abdülhamid’in zorbalık rejimine karşı genç yaşında ülke dışında mücadele eden Ethem Ne­jat, II. Meşrutiyetten sonra Manastır, Bursa, İzmir öğretmen okullarında müdürlük etti. Eskişehir Maarif Müdürlüğü görevinde bulundu. Şûra-yı Ümmet, Siper-i Sâika, kendi yayımı Terbiyeyi Yeni Fikir dergi ve gazetele­rinde yazdı. Özellikle eğitbilim konularındaki makale ve kitapları (Türklük Nedir ve Terbiye Yolları) ile tanındı. Görevli olarak Almanya’da bulundu­ğu yıllar (1918-1919) sosyalist öğretiyi benimsedi. Ülkeye dönüşünde Kur­tuluş ve Aydınlık dergilerinde yazdı. Dr. Şefik Hüsnü ile birlikte Türkiye İş­çi ve Çiftçi Sosyalist Fırkası’nın kurucuları arasına katıldı (1919). Bakû’da toplanan “Şark Milliyetleri Kongresi”nde Türkiye’yi temsil etti (Eylül 1920). Kurtuluş Savaşı’nı destekleme amacıyla Mustafa Suphi ve arkadaşla­rıyla birlikte Türkiye’ye gelişinde Trabzon’da öldürüldü.

Kaynak: Çağdaş Türk Edebiyatı , Meşrutiyet Dönemi 2, Şükran KURDAKUL, 1994, Evrensel Basım Yayın.

Yorumlar kapalı.