Ahmet Caferoğlu kimdir? Hayatı ve eserleri

Ahmet Caferoğlu kimdir? Hayatı ve eserleri: (1899-1975) Türk, dilbilimci ve Türkolog. Türk dili tarihi, Türk adbilimi (onomastik) ve Anadolu ağızları konusundaki ça­lışmalarıyla uluslararası ün kazan­mıştır. 17 Nisan 1899’da Azerbaycan’ın Gence kentinde doğdu, 6 Ocak 1975’te İstanbul’da öldü. İlk ve ortaöğrenimini Semerkant ve Gence’de tamamladı, sonra Kiev Yüksek Ticaret Okulu’na başladı. Bu okulda üç dönem eğitim gördükten sonra Ekim Devrimi’nin başlaması üzerine Gence’ye döndü, Azerbaycan’ın bağımsızlığı için girişilen mücadeleye katıldı. 1919’da Bakü Üniversitesi Türkoloji Bölümü’nde kısa bir süre okudu, ancak bağımsızlık hareketinin yenilgiye uğraması üzerine kaçarak Tür­kiye’ye geldi. Türk dili üzerine çalışmalarını İstanbul Darülfünunu’nda sürdürerek 1924’te burayı bitirdi. 1925’te Türkiyat Enstitüsü’nde asistanlık yaptığı sıra­da Alman Dışişleri Bakanlığı’nın verdiği bir bursla Almanya’ya gitti. Berlin ve Breslau üniversitelerinde doktora çalışması yaptı. 1929’da Azerbaycan ağzı üzerine- hazırladığı teziyle doktor oldu. Aynı yıl Türkiye’ye döndü, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde doçentliğe, 1938’de ise profesörlüğe yükseldi. 1946’da Fuat Köprülü üniversiteden ayrılın­ca onun yerine Türk Dili Tarihi Kürsüsü’nün başkan­lığına getirildi. 1973’te emekliye ayrıldı.

Ahmet Caferoğlu,
özellikle Anadolu ve Azeri ağızları, Türk adbilimi, Türk dili tarihi konularında
çalışmış, bu konularda 400’ü aşkın makale yayımlamıştır. Kuruluşundan beri Türk
Dil Kurumu’nun üyesi olmuş, uluslararası birçok dilbilim kuruluşuna üye
seçilmiştir.

Ahmet Caferoğlu Eserleri:

1. Azeri
   Edebiyatında İstiklâl Müca­delesi,
   1932;
2. Uygur
   Sözlüğü, 3 cilt, 1934-1938;
3. Anadolu
   Dialektolojisi
   Üzerine Malzeme, 2 cilt, 1940-1941;
4. Doğu
   illerimiz Ağızlarından Toplamalar, 1942;
5. Anadolu
   Ağız­larından Toplamalar, 1943;
6. Türk
   Dili Tarihi Notları, 2 cilt,
   1943-1947;
7. Sivas
   ve Tokat İlleri Ağızlarından Topla­malar, 1944;
8. Güney
   Doğu İllerimiz Ağızlarından Topla­malar, 1945;
9. Kuzey
   Doğu İllerimiz Ağızlarından Topla­malar, 1946;
10. Orta
    Anadolu Ağızlarından Derlemeler, 1948;
11. Anadolu
    İlleri Ağızlarından Derlemeler, 1951;
12. Türk
    Dili Tarihi, 2 cilt, 1958-1964;
13. Türk
    Kavimleri, (ö.s.),
    1983.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, Cilt 22, Anadolu
yayıncılık.