Vitus Bering kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

kihaes 10/10/2016 0

Vitus Bering kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1681-1741) Danimarkalı kâşif. Asya ile Amerika kıtalarını ayıran Bering Boğazı’nı bulmuş, Alaska’yı keşfederek Ruslar’ın bu bölgede yıllar süren egemenli­ğine yol açmıştır. Vitus Jonassen Bering (ya da Behring) 1681 ’de Horsens’te doğdu. Çok çocuklu, yoksul bir ailenin oğluydu; küçük yaşta yaşamını denizlerden kazanma­ya başladı. 1703’te Doğu Hint Adaları’na yaptığı bir yolculuktan döner dönmez, Danimarka, Polonya ve Saksonya ile birlikte İsveç’e karşı savaşan Rus Çarı Büyük Petro’nun donanmasına katıldı. 1721’e değin süren bu Kuzey Savaşı sırasında özellikle Baltık Denizi ve Karadeniz’deki çarpışmalarda usta bir denizci olarak dikkati çekince, Çar tarafından, Kamçatka Yarımadası’na yapılan keşif seferini yönetmekle görevlendirildi. Son seferinde sığındığı Avatcha Adası’nda, 19 Aralık 1741 ’de iskorbütten öldü. Adaya da sonradan onun adı verildi.

İlk Rus gezginlerinden Sibirya’nın ötesinde zen­gin topraklar bulunduğunu öğrenen Çar Büyük Petro, 1724’te Bering’in önderliğindeki bir ekibi Asya ile Amerika kıtaları arasında bir kara bağlantısı olup olmadığını araştırmakla görevlendirdi. Eğer bu iki kıta birbirine bitişikse, Amerika’nın kuzeyine kara yoluyla kolayca ulaşılabilecekti. 5 Şubat 1725’te Petersburg’tan (bugünkü Leningrad) yola çıkan Be- ring, Sibirya’yı bir uçtan öbür uca kara yoluyla on dokuz ayda aşarak, 30 Eylül 1726’da Büyük Okyanus kıyısındaki Ohotsk limanına vardı. Gemilerin bir bölümü orada yapıldı ve ekip Kamçatka’nın kuzey kıyılarına doğru yelken açtı. Yarımadanın kuzey ucunda Bering’in gemisi “Gabriel”ın yapımı sürdürü­lürken, o da Kamçatka’nın ilk haritasını çıkardı. Sonuçta 9 Temmuz 1728’de denize açılan ekip kuzeye doğru ilerleyip Kamçatka kıyılarını dolanarak, Ağustos’ta Bering Boğazı yoluyla Kuzey Buz Denizi’ne ulaştı. Mart 1730’da Petersburg’a dönen Bering, kötü hava koşulları nedeniyle Alaska kıyılarını göremediyse de, iki karanın birbirine bağlı olmadığını ve aralarında geçit veren bir boğaz bulunduğunu öğren­mişti.

Ancak, gezginlerin sözünü ettiği zengin toprak­larla ilgili hiçbir bilgi getirmemesi, o sıralar tahtta bulunan İmparatoriçe Anna İvanovna’yı hoşnut et­memişti. Bunun üzerine yem bir yolculuk planlayan Bering, 1733 Şubatı’nda Petersburg’tan hareket ede­rek gene kara yoluyla Ohotsk’a vardı ve tüm hazırlık­larını tamamladıktan sonra 1741 Haziranı’nda Kamçatka’dan Amerika’ya doğru yelken açtı. Rotasını kuzeydoğuya yönelterek 16 Temmuz 1741’de Alaska’ yı gördü, 20 Temmuz’da da Kayak Adası’nda demir­ledi. Ama adamlarının çoğu hasta ve moral çöküntüsü içindeydi. Bu nedenle Aleut Adaları yönünden dönüş yolculuğuna başlayan ekip, kötü hava koşulları ve haritalarının eksikliği nedeniyle pek fazla ilerleyemedi. Kendisi de iskorbüte yakalanan Bering kışı adalar­dan birinde geçirmeye karar verdiyse de hastalıktan kurtulamayarak öldü. 77 kişilik ekipten ancak 45’i, 1742’de geriye dönebildi.

İki kıtayı birbirinden ayıran Bering Boğazı’ndan ilk kez 164S’de Rus denizcisi Semyon Deznev geçmiş, ancak raporları 1736’ya değin dikkate alınmamıştı. Bu nedenle boğaza ve Büyük Okyanus’un Rusya ile Alaska topraklarına doğru sokulan kıyı bölümüne Bering’in adı verildi. Alaska’nın keşfinden kısa bir süre sonra da Ruslar orada ilk yerleşme merkezlerini kurdular ve kürk ticaretini tekellerine alarak uzun yıllar bölgede egemen oldular.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 15. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983

Yorumlar kapalı.