Otto Diels kimdir? Hayatı ve eserleri

kihaes 01/14/2022 0

Otto Diels kimdir? Hayatı ve eserleri: (1876-1954) Alman (FAC), organik kimyacı. Bir­çok organik bileşiğin sentezine ola­nak veren katılma tepkimesini ger­çekleştirerek, 1950 Nobel Kimya Ödülü’nü Alder ile bölüşmüştür. Otto Paul Hermann Diels 23 Ocak 1876’da Hamburg’da doğdu. 7 Mart 1954’te Kiel’de öldü. Ünlü klasik dilbilimci Hermann Diels’in (1848-1922) oğludur. 1895’te Berlin Üniversitesi’nde kimya öğreni­mine başladı, 1899’da doktora derecesini alarak aynı üniversitede önce Emil Fischer’in asistanı, 1904’te de öğretim görevlisi oldu.l916’dakimya profesörlüğü ve Kimya Enstitüsü başkanlığı için Kiel Üniversite­sinden gelen çağrıyı kabul ederek, 1948’de emekli oluncaya değin bu görevi sürdürdü. Öğrencisi ve asistanı Kurt Alder ile birlikte dien sentezini bu enstitüde gerçekleştiren Diels, II. Dünya Savaşı’nda iki oğlunu yitirmesine ve ileri yaşına karşın, hava bombardımanında büyük bir bölümü yıkılan enstitü­yü yeniden düzenlemek için uğraştı ve emekli olduk­tan iki yıl sonra, 1950 Nobel Kimya Ödülü’nü Alder ile bölüştü.

Diels’in
organik kimyaya en büyük katkısı, “Diels-Alder tepkimesi” adıyla bilinen ve
altı karbon­lu çevrimsel bileşikler veren dien sentezini gerçekleş­tirmesidir.
1928’de asistanı Kurt Alder ile birlikte dien tepkimeleri üzerinde
çalışırlarken, olefin gru­bundan doymamış bir hidrokarbon ile bir dien
arasında, o güne değin bilinmeyen bir katılma tepki­mesi gözlemlediler. Örneğin
etilen ile bütadien tepki­meye girdiğinde, altı karbonlu, bir halkalı bileşik
olan ve karbon-karbon çift bağı içeren siklohekzen veri­yordu. Tepkimenin en
büyük özelliği de, katalizör, yüksek sıcaklık ya da basınç gerektirmeksizin
olağan çevre koşullarında gerçekleşmesiydi. Canlı organiz­malardaki tepkimelere
çok benzer koşullar altında ve aynı hızla gelişen bu tepkime Diels’e, doğal ve
biyolojik önemi olan birçok bileşiğin hücrede aynı tepkime mekanizmasıyla
sentezlendiği inancını verdi. Gerçekten de, birkaç yıl içinde, aynı yöntemle
pek çok organik bileşiğin sentezi gerçekleştirildi. Gates tek bir aşamada
morfini, Woodward ve Sarett de kortizonu sentez yoluyla üretmeyi başardılar. Bu
tepkime ürünlerinden biri de K vitamininin özellikle­rini taşıyordu. Tüm bu
bulgular, birçok hormon ve vitaminin hücrede aynı sentez yoluyla oluştuğu görü­şünü
güçlendirmişti. Canlıların yaşamsal etkinliğin­de temel rol oynayan birçok
organik bileşiğin yanı sıra iktisadi değeri olan maddelerin, örneğin izoprenin
polimerleştirilmesi ya da bütadien ile stirenin polimerleştirilmesiyle sentetik
kauçuk ve lastiğin üretimi­ne olanak veren bu tepkime, organik sentez kimyasın­da
yeni bir dönemi başlatmıştı.

Otto Diels Eserleri:

  1. Einführung
    in die orgamsehe Chemie, 1907, (“Organik Kimyaya Giriş”).

Kaynak: Türk ve
Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, Cilt 32, Anadolu yayıncılık, 1984.

Yorumlar kapalı.