Metin Deniz kimdir? Hayatı ve eserleri

kihaes 01/06/2022 0

Metin Deniz kimdir? Hayatı ve eserleri: (1940) Türk tiyatro dekoratörü. Uygulama­larında çok değişik malzemeleri kul­lanmıştır. 29 Haziran 1940’ta İstanbul’da doğdu. Haydar­paşa Lisesi’nde okudu. I957’de Güzel Sanatlar Aka­demisi (şimdi Mimar Sinan Üniversitesi) Resim Bölümü’ne girdi. Burada Halil Dikmen, Cevat Dereli ve Zühtü Müridoğlu’nun öğrencisi oldu. 1961 ‘de İstan­bul Şehir Operası’na dekoratör yardımcısı olarak girdi. Kendi başına ilk dekor çalışmasını 1962’de İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda yönetmen Zihni Küçümen’in sahneye koyduğu Orhan Kemal’in İspinozlar oyununda yaptı. Aynı yıl Opera’nın dekoratörü oldu ve bu işi öğrenciliği boyunca sürdürdü. 1965’te Akademi’den mezun oldu, Opera’dan ayrıldı ve özel tiyatrolarda dekoratör olarak çalışmaya başladı. 1974’te Şehir Tiyatrosu’na bağlı Deneme Sahnesi’nin kurulma çalışmasına katıldı. Muhsin Ertuğrul’un desteklemesiyle oluşturulan bu tiyatroda Beklan Algan’la birlikte alışılmış anlamdaki sahneyi ortadan kaldırarak izleyiciler ile oyuncular arasındaki karşı­lıklı alışverişin daha güçlü olacağı bir mekan düzeni kurmaya çalıştı. Bu tiyatroda sahneye konan Brceht’in Cesaret Ana, Peter Weiss’ın Marat/Sade ve Shakespeare’in Bahar Noktası oyunlarının toplu ça­lışmalarına katıldı. 1975’te Şehir Tiyatrosu’nda Brecht’in Galile oyununu sahneye koyarak tiyatro yönetmenliğini de denedi.

Metin Deniz yurt dışında Fransa’da da
çoğunu Mehmet Ulusoy’un sahnelediği oyunların dekorlarını yaptı. 1974’tcki Kafkas
Tebeşir Dairesi, 1977’dekı Dans les eaux glacees du calcul egoiste (“Bencil Hesapların Buzlu
Sularında”), l 979’daki Macbeth
bunlar
arasındadır. Ayrıca 1980’dc Paris’te yönetmen Luiz Menase’nin sahnelediği Binbir
Gece Masalları’nın ve 1984’te Avignon’da yönetmen Gerard Geliis’ın sahnelediği Yaşar
Kemal’in Binboğalar Efsanesi’nin de dekorlarını Deniz
hazırlamıştır.

Metin Deniz tiyatroda dekorun,
“dekorasyon” sözcüğünün çağrıştırdığı “süsleme” anlamının üstün­de bir anlam yüklenmesi
gerektiğini savunmaktadır. Ona göre dekor, bir bütün olan tiyatro sanatını
oluşturan çeşitli öğelerden biridir ve bu bütünlüğü sağlayabilmek için
yöneticiden müzikçiye, oyuncu­dan dekorcuya kadar bu öğeleri gerçekleştiren
herke­sin ortak bir çalışma yürütmesi, yani tiyatroyu ortaklaşa yaratması
gerekmektedir. Bu görüşten yola çıkarak gerçekleştirdiği çalışmalarında
Deniz’in çok çeşidi malzemeler kullanarak değişik etkiler uyandır­maya çaba
gösterdiği izlenir. Örneğin Dostlar Tiyatrosu’nun hazırladığı Sabotaj Oyunu için eski gramo­fon plaklarını
ısıtarak masklar yapmış, yine aynı topluluğun bir maden ocağındaki olayları
konu alan Alpagut Olayı oyununda da dekoru, tüm sahneyi kömürle
kaplayarak oluşturmuştu. Bahar Noktası’nda ip ve bez parçalarını kullanması da
bu türden bir denemedir.

Metin Deniz tiyatro, opera ve bale
sahneleri için yaklaşık 200 dekor çalışması gerçekleştirmiş, 1982’de bütün bu
çalışmalarının bir araya toplandığı ve iki
Kalas Bir
Heves adını verdiği bir toplu sergi açmıştır. Ayrıca çeşitli filmlerde sanat
danışmanlığı ve reji asistanlığı da yapmıştır.

Metin Deniz Eserleri:

  1. İspinozlar, 1962;
  2. Teneke, 1965-­1966;
  3. Palto,
    1966-1967;
  4. Kurban,
    1966-1967;
  5. İttihat ve Terakki, 1969;
  6. Durdurun Dünyayı İnecek Var,
    1970;
  7. Rosenbergler Ölmemeli, 1970;
  8. Alpagut Olayı, 1974;
  9. Kaf­kas Tebeşir Dairesi, 1974;
  10. Galile, 1975;
  11. Dans les eaux glacees du calcul
    egoiste, 1977, (“Bencil Hesapların Buzlu Sularında”);
  12. Cesaret Ana, 1978;
  13. Marat/Sade,
    1978;
  14. Macbeth, 1979;
  15. 1001 Gece Masalları, 1980;
  16. Bahar Noktası, 1981;
  17. Kabare,
    1983-1984.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri
Ansiklopedisi, Cilt 31, Anadolu yayıncılık, 1984.

Yorumlar kapalı.