Deschamps, Leger-Marie kimdir? Hayatı ve eserleri

kihaes 01/07/2022 0

Deschamps, Leger-Marie kimdir? Hayatı ve eserleri: (1716-1774) Fransız, filozof. Ahlak ve toplum konularında devrimci bir görüş sa­vunmuştur. Ocak 1716’da Rennes’de doğdu, 19 Nisan 1774’te Saumur yakınlarında Montreuil-Bellay’de öl­dü. Benedikten tarikatına bağlıydı. Daha sonra Tanrı’ ya olan İnancını yitirdiyse de tarikatıyla ilişkilerini kesmedi oradaki saygınlığını korudu. Daha sonra, Montreuil-Bellay’deki küçük bir manastırın başına getirildi. Yapıtları, sağlığında ilgi görmemiş, ancak ertesi yüzyılda tartışma konusu olmuştur.

Maddeci ve tanrıtanımaz olarak bilinen Deschamps önce görünüşte dine bağlı kalarak ve onu felsefe karşısında savunarak görüşlerini tanrıbilimcilere kabul ettirmeye çalıştı. Lettres sur l’esprit du siecle (“Yüzyılın Düşünü Üstüne Mektuplar”) bu amaçla hazırlanmış bir yapıttır. Bu tutumundan vazgeçip varsayımlarını felsefe yoluyla kanıtlamaya çalıştığında, yalnızca felsefenin yeterli kanıt oluşturamadığını, dinin de eş ölçüde gerekli olduğunu hissetti. Bu görüşünü ortaya koyduğu La voix de la raison contre la raison du temps (“Çağın Usuna Karşı, Usun Sesi”) adlı yapıtında Holbach’ın düşüncelerini eleşti­rir ve tanrıbilimin de Tanrı’nın varlığını kanıtlayama­dığını öne sürer. Deschamps’ın dizgesini açıkladığı, başlıca yapıtı Le vrai systeme’dir (“Gerçek Dizge”). Burada, tek metafizik gerçek ve tek ilke diye nitelen­dirdiği, “evrensel bütün” kavramını ortaya atar. Kuramının belkemiği olan evrensel bütün, tüm duyu­lur varlıkların temelidir. Bu bütün kendini oluşturan bölümlerin her birinden ayrı bir nitelik taşıdığından, tasarlanamaz; duygularla değil, usla kavranabilir. Bütün, onu oluşturan bölümlerinden ayrı düşünüldü­ğünde ise bir hiçtir. Bu durumda, bütün ya da hep, hiç ile özdeştir. Panteist (tümtanrıcı) bir boyut kazanan bu görüşe göre, evren kapsadığı varlıklardan ayrıldı­ğında Tanrı hiçliğe indirgenmiş olur. Bütün, hem fizik, hem metafizik olarak vardır. Doğasında hiye­rarşiyi barındırmaz, bu nedenle toplumda da hiyerar­şinin gereği yoktur. Mülkiyet, iktidar gibi kurumlar gereksizdir. Deschamps, bu temelde, toplum ve ahlak düzeninde bir devrim önermiştir. Gerçeğin karşıtlar­da olduğu gibi, çelişkilerde yattığını savunmuştur. 19. yy’da bu görüşleriyle Hegel‘i ve Ütopik Sosyalistler’i etkilediğini savunanlar vardır.

Leger-Marie Deschamps Eserleri:

  1. Le
    vrai systeme, 1739,
    (“Gerçek Dizge”);
  2. Lettres
    sur l’esprît du sıecle, 1769, (“Yüzyılın Düşünü Üstüne Mektuplar”);
  3. La
    voix de la raison contre la raison du temps, et particulierement contre celle
    de l’auteur du “Systeme de la nature”, 1770, (“Çağın Usuna ve Özellikle “Doğa
    Dizgesi”nin Yazarınınkine Karşı, Usun Sesi”).

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri
Ansiklopedisi, Cilt 31, Anadolu yayıncılık, 1984.

Yorumlar kapalı.