Devletşah kimdir? Hayatı ve eserleri

kihaes 01/07/2022 0

Devletşah kimdir? Hayatı ve eserleri: (1431-1495) İranlı tezkire yazarı. İran ve Türk edebiyatlarında tezkire yazarlığını büyük ölçüde etkilemiştir. Semerkand’da doğdu, Horasan’da öldü. Doğum ve ölüm tarihleri kesin değildir. Timurlular’ın hü­kümdarı Şahruh’un nedimi ve sırdaşı Alaü’d-Devle Isfarayînî’nin oğludur. Öğrenimi hakkında bilgi yoktur. Yaşamının uzun bir bölümünü Timurlular’ın sarayında geçirdi. Daha sonra kendi isteği ile Hora­san’daki çiftliğine çekildi. Ünlü tezkiresini burada yazmaya başladı. Sık sık Herat’a gidip Hüseyin Baykara ve Ali Şir Nevaî’nin toplantılarına katıldı. Burada kentin bilgin, şair ve mutasavvıfları ile tanıştı. Hüseyin Baykara ile Şehzade Sultan Mahmud arasında Çekmen-Saray’da geçen savaşta da bulundu.

Devletşah’ı üne kavuşturan yapıtı Tezkiretü’ş- Şuarâ’sıdır. Hüseyin Baykara ile veziri Ali Şir Nevaî’nin adına yazdığı tezkiresini 1487’de bitirdi. Yapıtı 10 Arap ve 143 İranlı şairin yaşamöykülerini ve şiirlerinden örnekleri kapsar. Bugün elde bulunmayan Ebu Tahir Hatami’nin Tezkire’si ile Avfi’nin Lubâ-bu’l-Elbâb adlı yapıtını da gören Devletşah, tezkiresini hazırlarken çeşitli divanlara, edebi ve tarihi kaynaklara başvurmuştur. Çağının şairleri için de kişisel bilgi ve gözlemlerinden yararlanmıştır. Devletşah’tan sonra yazılan Farsça, Çağatayca ve Türkçe tezkireler, düzen ve anlatım bakımından onun yapıtı­nı örnek almışlardır.

Devletşah Eserleri:

  1. Sefinetü’ş-Şuari, (ö.s.), Süleyman Fehim, (çev.),
    1843;
  2. The Tadhkıratu’sh-Shu’arâ, (ö.s.), E.G. Browne,
    (yay.), 1901;
  3. Tezkire-i Devletşah, (ö.s.), N. Lugal, (çev.),
    1963.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri
Ansiklopedisi, Cilt 31, Anadolu yayıncılık, 1984.

Yorumlar kapalı.