Demosthenes kimdir? Hayatı ve eserleri

kihaes 01/06/2022 0

Demosthenes kimdir? Hayatı ve eserleri: (İÖ 384-322) Atinalı hatip ve devlet adamı. Hitabet sanatındaki başarısıyla yaşadığı döne­min siyasal gelişmeleri üstünde etkili olmuştur. Atina yakınlarında Paiania’da doğdu, İÖ 12 Ekim 322’de Kalaureia’da öldü. Atina sitesinin ileri gelenlerinden olan bir kılıç yapımcısının oğluydu. Babasından kalan mirası vasilerinin elinden alabilmek için çocuk yaşta kendini yetiştirmek zorunda kaldı. Dönemin ünlü hukukçu ve hatiplerinden Isaeus’tan hitabet ve hukuk dersleri aldı. Vasileriyle arasındaki çelişkiyi yasal yollardan çözmeye çalıştı, mahkemede­ki konuşmaları hitabet sanatındaki ilk denemeleri oldu. Daha sonraki yıllarda davası olan Atinalılar’ın savunmalarını yazarak büyük bir ün kazandı. İÖ 355’den sonra İse özel davalardaki başarısını kamu davalarında da sürdürdü ve maliye, vergilendirme, idari reform, dış politika gibi konularda başarılı konuşmalar yaptı, Atina Meclisi’nde sağladığı deste­ğin de sayesinde sitenin siyasal yaşamında etkin bir kişi oldu.

IÖ 351 yılından sonraki söylevlerinde
II. Filip’in başa geçmesiyle artan Makedonya tehlikesi karşısında Atinalılar’ı
uyardı. Hitabet sanatını Atina halkını II. Filip’e, daha sonraki yıllarda ise
onun yerine geçen İskender’e karşı harekete geçirmek için kullandı. Atina
sitesinin demokrasi ideallerinin ısrarlı bir söz­cüsü oldu. IÖ 338’de Atina’nın
ve müttefik sitelerin Khaironeia’da yenilmelerinden sonra da Makedonya’nın
yayılmacılığına karşı Yunan sitelerinin desteğini almak için çalıştı. Demokrasi
için yaptığı hizmetler­den ötürü Demosthenes’e altın bir taç sunulmasına karar
verildi, ancak rakiplerinden Aiskhines’in itirazı üzerine durum dava konusu
oldu.(“Taç Üzerine”) adlı ünlü konuşmasıyla kendisini savunarak davayı kazan­dı.
Ancak daha sonraki yıllarda gözden düştü. Rüşvet almakla suçlandığı bir davayı
kaybedince Atina’yı ter ketmek zorunda kaldı. İskender’in ölümünden sonra
yeniden toparlanmaya çalışan Atinalılar Demosthenes’i yardıma çağırdılar. Ama
İÖ 322’de Atina’nın Makedonya tarafından işgal edilmesi üzeri­ne ölüme mahkûm
edildi. Kaçtığı Kalaureia’da zehir içerek intihar etti.

Demosthenes’in adını taşıyan altmış kadar söylev vardır ama bunların birçoğunun ona ait olduğu şüphelidir. Kat’Androtionos (“Androtionos’a Karşı”), Kata Timokratos (“Timokrates’e Karşı”) ve Kat’Arıstokratos (“Aristokrates’e Karşı”) gibi kamu davalarına ilişkin söylevlerinde konuyu ustaca sergileyip delillendiren güçlü tartışma üslubu kadar sitenin idari ve siyasal yaşamını ilgilendiren konuları kavrayışındaki yeteneği ile de dikkati çeker. Peri Symmorion (Symoira’lı Üzerine”) Hyper Megalopoliton (“Megalopolis’li Üzerine”) adlı Atina’nın dış politikasını ilgilendiren konulardaki söylevlerinde de hitabet sanatındaki usta­lığını siyaset adamı olarak geliştirdiği yetenekleriyle birleştirir. Atinalılar’ı Makedonya Kralı II. Filip’e karşı harekete geçirmek için verdiği Kata Philoppo (“Filip’e Karşı”) adlı üç söylev ile Olynthiakoi (“Olynthos’lular Üzerine”) adlı söylevleri siyasal söylevleri arasında en tanınmış olanlarındandır. Peri korone adlı savunması İse güzel söz söyleme sanatının başyapıtlarından sayılır. Romalı siyaset adamı ve hatip Cicero Peri korone’den çok etkilenmiş, Latince’ ye çevirerek bir de önsöz yazmıştır.

Demosthenes hazırlıksız konuşma
yeteneğiyle dikkati çeken bir hatip olmaktan çok, ele aldığı konuyu
ayrıntılarıyla önceden inceleyen, tartışmaları­nı Yunan tarihinden örneklerle
zenginleştiren, fikirle­rini ölçülü ama ateşli ve coşkulu bir tavırla savunan
bir hatiptir. Yüksek ikna gücü, ritimden ve sözün müzikselliğinden yararlanan
üslubu ile eski Yunanlı hatiplerin en büyüklerinden biri olarak tanınır. Orta
Çağ ve Rönesans Dönemi boyunca da hitabet sanatı­nın baş isimlerinden biri
olarak görülmüştür. Demosthenes’ten sonra hitabet sanatı, parçası olduğu
siyasal ortamın da yıkılmasıyla Eski Yunan toplumundaki önemini kaybetmiştir.

Demosthenes Eserleri:

  1. Kat’Androtionos, İÖ 355, (“Androtionos’a Karşı”);
  2. Peri Symmorion, İO 354, (“Symoira’ lı Üzerine”);
  3. Kata Timokratos, İÖ 353, (“Timokrates’e Karşı”);
  4. Kat’ Aristokratos, IÖ 352, (“Aristokrates’e Kar­şı”);
  5. Hyper Megalopoliton, İÖ 352, (“Megalopolis’li
    Üzerine”);
  6. Kata Philippo, (1), İO 351, (“Filip’e Karşı”);
  7. Pros Phormiona, iO 350, (“Phormiona İçin”);
  8. Olynthia­koi, (1 ve 2), İÖ 349, (“Olynthos’lular
    Üzerine”);
  9. Kata Stephanu Psedomartyrion, İO 349, (“Stephinos’un
    Ya­lancı Şahitliğine Karşı”);
  10. Olynthiakoi, (3), İO 348;
  11. Peri firenes, İO 346, (“Barış Üzerine”);
  12. Kata Philippo, (2), İO 344;
  13. Kata Phillippo, (3), İO 341;
  14. Peri korone,
    İÖ 330, (“Taç Üzerine”).

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri
Ansiklopedisi, Cilt 31, Anadolu yayıncılık, 1984.

Yorumlar kapalı.