Demirci Mehmet Efe kimdir? Hayatı ve eserleri

kihaes 01/05/2022 0

Demirci Mehmet Efe kimdir? Hayatı ve eserleri: (1885-1959) Türk, efe. Milli Mücadele’de yararlık­larda bulunmuştur. 1885’te Nazilli’nin Pirlibey köyünde doğdu. 1959’cla aynı yerde öldü. Baba mesleği olan demircilikle uğraştı. I. Dünya Savaş’ı sırasında bir subayın davranışına kızıp askerden kaçtı ve dağa çıkarak efe oldu. Ödemiş, Denizli ve Aydın çevresinde adını duyurdu. 15 Mayıs 1919’da Yunanlılar’ın İzmir’e çıkması üzerine direnişçilerin saflarına katıldı. 10 Temmuz 1919’da Umurlu’da Binbaşı İsmail Hakkı Bev’in komutasına girdi. Yunanlılar’a karşı girişilen Fata ve Adagide baskınlarında yararlıklar gösterdi, Kuva-yı Milliye’in Köşk cephesi komutanlığına getirildi. Ancak Kuva-yı Milliye karargahının Köşk’ten Nazilli’ve taşınmasından sonra başına buyruk davranmaya başladı.

Yunanlılar’ın Denizli’ye yaklaşmaları
üzerine buradaki Rumlar’ın başka yerlere gönderilmeleri ka­rarlaştırılınca
Demirci Mehmet Efe bu görevi adamla­rından Sökeli Ali Efe’ye verdi. Ancak Ali
Efe hem Rumlar’ı hem Türkler’i huzursuz eden taşkınlıklar yapınca halk
kendisini öldürdü.

Bu olayın ardından 8 Temmuz 1920’de
Denizli’yi basan Demirci, Sökeli Ali Efe’yi öldürdükleri iddiasıyla kentin
ileri gelenlerinden 60 kişiyi kurşuna dizdi. Olay Ankara’da duyulunca mecliste
büyük tepkilere yol açtı. Ancak hem Ankara hükümetinin askeri güçsüzlüğünden hem
de Yunanlılar’ın başlattığı yoğun saldırıdan yararlanan Demirci, Göller
Bölgesi’ndeki dağlara çekildi. Ve olay kapatıldı. Ekim 1920’de Konya’da meydana
gelen Delibaş Mehmed ayaklanmasının bastırılmasında yararlık gösterdi.

Demirci, 10 Kasım 1920’de kurulan
Güney Cephesi komutanlığına Refet Bey’in (Bele) atanma­sından sonra Kuva-yı Milliye
ile düzenli ordu arasın­daki çekişmede ne Çerkez Ethem’in birleşme çağrısını ne
de Refet Bey’in düzenli orduya katılma çağrısını kabul etti. Bunun üzerine
Refet Bey bir baskın düzenleyerek Demirci’nin güçlerini dağıttı. Demirci,
baskını yararak dağlara kaçtı. Bunun üzerine Ankara hükümeti kendisine haber
göndererek ulusal görevini yaptığını, artık dinlenmeye çekilmesi gerektiğini
bil­dirdi. Bu isteğe uyan Demirci köyüne çekilerek ölene dek orada yaşadı.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri
Ansiklopedisi, Cilt 31, Anadolu yayıncılık, 1984.

Yorumlar kapalı.