Abdan el-Ahvazi kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

kihaes 01/11/2017 0

Abdan el-Ahvazi kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: Ebû Muhammed Abdullah b. Ahmed b. Mûsâ el-Ahvâzî el-Cevâlîki (ö. 306/918) Hadis hafızı. “Çuval dokuyan” veya “Çuval satan” anlamındaki Cevâlîkî nisbesini ve bazı kaynaklarda görülen el-Kâdî unvanını hangi sebeplerle aldığı bilinmemekte­dir. Daha çok Abdan lakabıyla tanınan Abdullah b. Ahmed’in hayatı ve yetişme tarzı hakkında fazla bilgi yoktur. Ahvaz yakınlarında bir ordugâh şehri olarak kurulan, bugün ise sadece kalıntıları bulunan Asker Mükrem’de oturduğu için Ahvâzî, bazan da Askerî nisbeleriyle anılmıştır. Hicaz, Şam. Mısır ve Irak ilim muhitlerini dolaşarak Ebû Şeybe, Osman b. Ebû Şeybe, Halîfe b. Hayyât ve Bündâr gibi devrinin meşhur muhaddislerinden hadis tahsil etti. İbn Asâkir’in kaydettiğine göre bu maksat­la Dımaşk’a gitti (854) ve Ebû Zür’a ed-Dımaşki’den hadis okudu. Kendisinden de İbn Kani’, Taberânî, Ebû Bekir el-İsmâilî, Hamza el-Kinânî hadis rivayet et­mişlerdir. Abdân’dan hadis tahsil eden Ebû Ali en-Nisabûrî, Abdân’ın yüz bin hadisi ezbere bildiğini ve hocaları için­de onun kadar çok hadis ezberleyen bir başkasını görmediğini söyler. Bilmediği hadisleri öğrenmek ve bilhassa “Alî isnad” elde etmek için gayret sarfeden Abdan el-Ahvâzî, tabiî Eyyûb es-Sahtiyânî’nin hadislerini âlî isnad ile rivayet etmek maksadıyla, on sekiz defa Bas­ra’ya gitmiştir. Asker Mükrem’de Ab­dân’dan hadis dinlediğini söyleyen Ebû Hatim el-Büstî de onun hadis rivayeti konusunda çok titiz davrandığını ifade eder.

Abdân’ın hadis rivayetinde zaman za­man yanıldığı (bk. vehim) ileri sürülmüş­tür. Ancak Zehebî, onun sadûk bir ha­dis hafızı olduğunu ve pek az yanıldığı­nı belirtir; “Hüccet” ve “Allâme” diye öv­düğü Abdân’ın çeşitli eserleri bulundu­ğunu, bunlardan üç cüzün kendisine âlî bir isnad ile ulaştığını kaydeder. Kettâ-nî ise onun hadislerini toplayan bir Fevâid’ının bulunduğunu söyler.

Abdan el-Ahvâzî, doksan yaşlarında Asker Mükrem’de vefat etmiştir.

 Kaynak: Türkiye Diyanet Vakfı, İslam Ansiklopedisi, Cilt:1

Yorumlar kapalı.